LinuxEssentials(TR)

Giriş

LinuxEssentials programına ait tüm açıklamalar burada listelenmiştir.

Linux Essentials sertifika sınavının amacı masa üstü ve mobil cihazlardaki Linux işletim sistemini kullanabilecek kadar temel bilgi sahibi olması hedeflenmektedir. Linux Essentials programı bilişim sektörü bağlamında Linux ve Açık Kod kullanımını teşvik etmek için rehberlik yapacaktır.

SSS

Linux Essentials programı ve sınav ile ilgili sorular ve cevapları burada listelenmiştir.

Minimal Nitelikli Aday Tanımlaması

Bu açıklama LPI giriş sınavını geçebilecek kadar bilgiye sahip olması gereken adayları tanımlamaktadır. Bu kişi Minimal Nitelikli Aday (Minimally Qualified Candidate, MQC) olarak isimlendirilmektedir. Linux giriş sınavı standartları minimum şartları içerdiği için bu şartlara sahip olanlar sınavı geçebilmeli, bu bilgi seviyesinden daha aşağı olanlar sınavı geçememelidir.

Başarılı bir aday Linux ve Açık kod dünyasını anlamalı ve popüper açık kod uygulamaları konusunda bilgi sahibi olmalıdır. Aday Linux işletim sisteminin en önemli bileşenlerini kavramalı, linux komut satırında çalışabilecek teknik deneyime sahip olmalıdır. Kullanıcı / grup yönetimi gibi güvenlik ve yönetim ile ilgili konularda temel bilgi sahibi olmalıdır. Ayrıca komut satırı ve izinler hakkında da temel bilgi sahibi olmalıdır. Bir LPI Linux Essentials sertifika sahibi yönetilen sistemlerde genellikle son kullanıcı konumunda olacaktır.

Bir LPI Linux Essentials sertifika sahibinde genel olarak aşağıdaki kabiliyetler beklenmektedir:

• FOSS(Free and Open Source System), topluluklar ve lisanslama modelleri hakkında temel bilgi sahibi
• Proseslerin, programların ve işletim sistemi bileşenlerinin temel bileşenlerini anlar.
• Komut satırı ve dosyalar üzerinde çok temel işlemleri yapabilme yeteneği.
• Temel komut satırı editörlerini kullanabilir.
• Sistem güvenliği, şifreleme ve kullanıcı / gruplar ve dosya izinleri hakkında temel bir yorumu vardır.
• Sistemi ağ üzerinden erişilebilir hale getirebilmek için temel ağ bilgisi vardır.
• Piyasadaki açık kodlu uygulamaları bilmeli ve bunların kapalı kod eşdeğerlerini bilmeli.
• Masaüstünde navigasyon(dolaşım) sistemlerini bilmeli ve yardım için nereye bakacağını bilmeli.
• Komut satırında ve dosyalarda çalışabilecek temel bilgi sahibi olmalı
• Yedek alabilmeli ve yedekleri geri dönebilmeli
• Temel komut satırı düzenleme editörlerini kullanabilmeli
• Dosya sıkıştırmasını bilmeli

Sürüm Bilgisi

Buradaki hedefler 1.0 sürümüne aittir.

Hedeflerin Tercümesi

Bu wiki'de hedeflerin aşağıdaki dilllerde tercümesi bulunmaktadır.:

• İngilizce.
• Arapça.
• Fransızca.
• Almanca.
• Yunanca.
• İspanyolca.
• İtalyanca.
• Hollandaca.

Hedefler

Başlık 1: Açık Kod ve Linux topluluğuna katılma kariyeri (ağırlık: 7)

1.1 Linux Gelişimi ve Popüler İşletim Sistemleri

Ağırlık	2
Açıklama	Linux Gelişmesi ve Ana Linux dağıtımları.

Temel Bilgi Alanları:

• Açık Kod Felsefesi
• Dağıtımlar
• Gömülü Sistemler

Kullanılan dosyalar, terimler ve araçların kısmi bir listesi:

• Android
• Debian
• CentOS

1.2 Büyük Açık Kod Uygulamaları

Ağırlık	2
Açıklama	Önemli uygulamalar ve kullanımlarını bilme.

Temel Bilgi Alanları:

• Masaüstü Uygulamaları
• Sunucu Uygulamaları
• Mobil Uygulamalar
• Geliştirme Dilleri
• Paket yönetim araçları ve depolar

Kullanılan dosyalar, terimler ve araçların kısmi bir listesi:

• OpenOffice.org, LibreOffice, Thunderbird, Firefox.
• Blender, Gimp, Audacity, ImageMagick.
• Apache, MySQL, PostgreSQL.
• NFS, Samba, OpenLDAP, Postfix, DNS, DHCP.
• C, Java, Perl, shell, Python, PHP.

1.3 Açık Kod Yazılımı ve Lisanlamayı Anlama

Ağırlık	1
Açıklama	Açık Kod topluluklar ve İş için Açık Kaynak Kod Lisanslama.

Temel Bilgi Alanları:

• Lisanslama
• Free Software Foundation (FSF), Open Source Initiative (OSI).

Kullanılan dosyalar, terimler ve araçların kısmi bir listesi:

• GPL, BSD, Creative Commons
• Free Software, Open Software, FOSS, FLOSS
• Açık Kaynak Kod iş modeli

Bilinmesi Faydalı olanlar:

• Intellectual Property (IP): copyright, trademarks and patents.
• Apache License, Mozilla License.

1.4 BİT yetenekleri ve Linux'de çalışma

Ağırlık	2
Açıklama	Temel Bilgi ve İletişim Teknolojileri (BİT) yetenekleri ve Linux'de çalışma.

Temel Bilgi Alanları:

• Masaüstü Yetenekleri
• Akademik ortamlarda kullanılan Açık Kaynak Uygulamaları

Kullanılan dosyalar, terimler ve araçların kısmi bir listesi:

• Tarayıcı kullanma, mahremiyet endişeleri, yapılandırma seçenekleri, internette arama ve içerikleri kaydetme
• Bulut bilişim
• Parola sorunları
• Gizlilik konuları ve araçlar
• Sunum ve projeler için yaygın açık kodlu uygulamaların kullanılması.

Başlık 2: Linux sistemlerde Yolunuzu Bulma (ağırlık: 8)

2.1 Komut satırı Temelleri

Ağırlık	2
Açıklama	Linux komut satırının temel kullanımı

Temel Bilgi Alanları:

• Temel kabuk
• Komutları düzenleme
• Komut parametreleri ile çalışma
• Değişkenler.
• Globbing.
• Alıntı yapma(quoting).

Kullanılan dosyalar, terimler ve araçların kısmi bir listesi:

• echo.
• history.
• PATH env variable.
• export.
• which.

Bilinmesinde fayda olan konular:

• Değiştirmeler(Substitutions).
• ||, && ve ; kontrol operatörleri.

2.2 Yardım komutları ve man sayfalarının kullanılması

Ağırlık	2
Açıklama	Çeşitli yardım sistemlerinin incelenmesi .

Temel Bilgi Alanları:

• man
• info

Kullanılan dosyalar, terimler ve araçların kısmi bir listesi:

• man
• info
• man sayfaları
• whatis
• /usr/share/doc

'Bilinmesinde fayda olan konular

• apropos, whatis, whereis.

2.3 Dizinleri kullanma ve Dosyaları Listeleme

Ağırlık	2
Açıklama	Home ve sistem dizinlerini dolaşma, çeşitli yerlerdeki dosyaları listeleme.

Temel Bilgi Alanları:

• dosyalar,dizinler
• Gizli dosya ve dizinler
• Home
• Tam ve göreceli yollar

Kullanılan dosyalar, terimler ve araçların kısmi bir listesi:

• yaygın ls parametreleri
• rekürsif listeleme
• cd .
• . and ...
• home ve ~.

2.4 Dosya oluşturma,Taşıma ve Silme

Ağırlık	2
Açıklama	Home dizini altında dizin,dosya oluşturma, taşıma ve silme.

Temel Bilgi Alanları:

• dosyalar, dizinler
• büyük/küçük harf duyarlılığı
• Temel globbing ve quoting.

Kullanılan dosyalar, terimler ve araçların kısmi bir listesi:

• mv, cp, rm, touch
• mkdir, rmdir

Başlık 3: Komut satırının Gücü (ağırlık: 10)

3.1 Komut satırından dosya arşivleme

Ağırlık	2
Açıklama	Home dizinindeki dosyaları arşivleme.

Temel Bilgi Alanları:

• dosyalar,dizinler
• arşi,sıkıştırma

Kullanılan dosyalar, terimler ve araçların kısmi bir listesi:

• tar.
• Yaygın tar parametreleri.
• gzip, bzip2.
• zip, unzip.

Bilinmesinde Fayda olan konular:

• Tüm arşivden sadece bir kaç dosyanın açılması

3.2 Dosyalarda arama ve süzme

Ağırlık	4
Açıklama	Home dizinindeki dosyalarda arama ve süzme.

Temel Bilgi Alanları:

• Komut satırında parametre aktarımı(pipes).
• I/O yönlendirmesi
• Kısmi POSIX Düzenli ifadeleri(Regular Expressions) (., [ ], *, ?).

Kullanılan dosyalar, terimler ve araçların kısmi bir listesi:

• find.
• grep.
• less.
• cat, head, tail.
• sort.
• cut.
• wc.

Bilinmesinde Fayda olan konular:

• Kismi Temel POSIX Düzenli ifadeler ([^ ], ^, $).
• Kısmi Genişletilmiş POSIX Düzenli ifadeler (+, ( ), |).
• xargs.

3.3 Komutları Scripte Çevirme

Ağırlık	4
Açıklama	Tekrar eden komutları script'e çevirme

Temel Bilgi Alanları:

• Temel dosya düzenleme
• Temel kabuk programlama

Kullanılan dosyalar, terimler ve araçların kısmi bir listesi:

• /bin/sh.
• Değişkenler.
• Parametreler.
• for döngüsü.
• echo.
• Exit değerleri
• Yaygın metin editörlerinin adı

Bilinmesinde Fayda olan konular:

• pico, nano, vi kullanımı(sadece script oluşturmak için gerekli temeller)
• Bash.
• if, while, case ifadeleri.
• read and test, and [ komutları.

Başlık 4: Linux İşletim Sistemi(Ağırlık: 8)

4.1 Bir İşletim Sistemi seçimi

Ağırlık	1
Açıklama	Büyük Linux dağıtımları ve yaşam döngüleri hakkında bilgi sahibi olma.

Temel Bilgi Alanları:

• Windows, Mac, Linux farkları

Kullanılan dosyalar, terimler ve araçların kısmi bir listesi:

• Arayüz(GUI) ile komut satırı karşılaştırması, masaüstü yapılandırması
• Bakım döngüleri, Beta ve Kararlı

4.2 Bilgisayar Donanımlarını Tanıma

Ağırlık	2
Açıklama	Sunucu ve masaüstü kurmak için gerekli bileşenleri tanıma.

Temel Bilgi Alanları:

• Donanım

Kullanılan dosyalar, terimler ve araçların kısmi bir listesi:

• Hard disk, disk bölümleri, anakartlar, işlemciler, güç kaynakları, optik sürücüler, çevri birimleri
• ekran türleri
• sürücüler

4.3 Veriler nerde saklanır

Ağırlık	3
Açıklama	Linux'de çeşitli bilgiler nerede saklanır.

Temel Bilgi Alanları:

• Çekirdek
• Prosesler
• syslog, klog, dmesg.
• /lib, /usr/lib, /etc, /var/log.

Kullanılan dosyalar, terimler ve araçların kısmi bir listesi:

• programlar,kütüphaneer,paketler ve paket veritabanı, sistem yapılandırması
• işlemciler, işlem tablosu, bellek adresleri, ssitem mesajları ve loglar
• ps,top,free

4.4 Bilgisayarı ağa ekleme

Ağırlık	2
Açıklama	Bilgisayarı yerel ağa ekleme.

Temel Bilgi Alanları:

• internet, ağ, yönlendiriciler(routers)
• Alan adı servisi

Kullanılan dosyalar, terimler ve araçların kısmi bir listesi:

• route
• resolve.conf
• IPv4, IPv6
• ifconfig
• netstat
• ping

Bilinmesinde Fayda olan Konular:

• ssh.
• dig.

Başlık 5: Güvenlik ve Dosyaları İzinleri (ağırlık: 7)

5.1 Temel Güvenlik ve Kullanıcı türlerini tanımlama

Ağırlık	2
Açıklama	Linux'de farklı kullanıcı türleri.

Temel Bilgi Alanları:

• Root ve imtiyazsız kullanıcılar
• sistem kullanıcılaı

Kullanılan dosyalar, terimler ve araçların kısmi bir listesi:

• /etc/passwd
• id, who,w
• sudo

Bilinmesinde Fayda olan Konular:

• su.

5.2 Kullanıcı ve Grup Oluşturma

Ağırlık	2
Açıklama	Linux'de kullanıcı ve grup ekleme

Temel Bilgi Alanları:

• kullanıcı ve grup komutları
• kullanıcı ID

Kullanılan dosyalar, terimler ve araçların kısmi bir listesi:

• /etc/passwd, /etc/shadow, /etc/group.
• id, last.
• useradd, groupadd.
• passwd.

Bilinmesinde Fayda olan Konular:

• usermod, userdel.
• groupmod, groupdel.

5.3 Dosya izinlerini ve haklarını tanımlama

Ağırlık	2
Açıklama	Dosya izin ve sahipliğini anlama ve değiştirme.

Temel Bilgi Alanları:

• Dosya izinleri ve sahipleri

Kullanılan dosyalar, terimler ve araçların kısmi bir listesi:

• ls -l
• chmod, chown

Bilinmesinde Fayda olan Konular:

• chgrp.

5.4 Özel Dizin ve Dosyalar

Ağırlık	1
Açıklama	Linux'de özel izinleri içeren özel dosyalar,dizinler.

Temel Bilgi Alanları:

• Sistem dosyaları, kütüphaneler
• Sembolik linkler

Kullanılan dosyalar, terimler ve araçların kısmi bir listesi:

• /etc, /var.
• /tmp, /var/tmp ve Sticky Bit.
• ls -d.
• ln -s.

Bilinmesinde Fayda olan Konular:

• Hard links.
• Setuid/Setgid.

Notlar ve Yorumlar

Yorum eklemekten çekinmeyin:

1. mahremiyet konuları?