LinuxEssentials(TR)
Giriş
LinuxEssentials programına ait tüm açıklamalar burada listelenmiştir.
Linux Essentials sertifika sınavının amacı masa üstü ve mobil cihazlardaki Linux işletim sistemini kullanabilecek kadar temel bilgi sahibi olması hedeflenmektedir. Linux Essentials programı bilişim sektörü bağlamında Linux ve Açık Kod kullanımını teşvik etmek için rehberlik yapacaktır.
SSS
Linux Essentials programı ve sınav ile ilgili sorular ve cevapları burada listelenmiştir.
Minimal Nitelikli Aday Tanımlaması
Bu açıklama LPI giriş sınavını geçebilecek kadar bilgiye sahip olması gereken adayları tanımlamaktadır. Bu kişi Minimal Nitelikli Aday (Minimally Qualified Candidate, MQC) olarak isimlendirilmektedir. Linux giriş sınavı standartları minimum şartları içerdiği için bu şartlara sahip olanlar sınavı geçebilmeli, bu bilgi seviyesinden daha aşağı olanlar sınavı geçememelidir.
Başarılı bir aday Linux ve Açık kod dünyasını anlamalı ve popüper açık kod uygulamaları konusunda bilgi sahibi olmalıdır.
Aday Linux işletim sisteminin en önemli bileşenlerini kavramalı, linux komut satırında çalışabilecek teknik deneyime sahip olmalıdır. Kullanıcı / grup yönetimi gibi güvenlik ve yönetim ile ilgili konularda temel bilgi sahibi olmalıdır. Ayrıca komut satırı ve izinler hakkında da temel bilgi sahibi olmalıdır. Bir LPI Linux Essentials sertifika sahibi yönetilen sistemlerde genellikle son kullanıcı konumunda olacaktır.
Bir LPI Linux Essentials sertifika sahibinde genel olarak aşağıdaki kabiliyetler beklenmektedir:
- FOSS(Free and Open Source System), topluluklar ve lisanslama modelleri hakkında temel bilgi sahibi
- Proseslerin, programların ve işletim sistemi bileşenlerinin temel bileşenlerini anlar.
- Komut satırı ve dosyalar üzerinde çok temel işlemleri yapabilme yeteneği.
- Temel komut satırı editörlerini kullanabilir.
- Sistem güvenliği, şifreleme ve kullanıcı / gruplar ve dosya izinleri hakkında temel bir yorumu vardır.
- Sistemi ağ üzerinden erişilebilir hale getirebilmek için temel ağ bilgisi vardır.
- Piyasadaki açık kodlu uygulamaları bilmeli ve bunların kapalı kod eşdeğerlerini bilmeli.
- Masaüstünde navigasyon(dolaşım) sistemlerini bilmeli ve yardım için nereye bakacağını bilmeli.
- Komut satırında ve dosyalarda çalışabilecek temel bilgi sahibi olmalı
- Yedek alabilmeli ve yedekleri geri dönebilmeli
- Temel komut satırı düzenleme editörlerini kullanabilmeli
- Dosya sıkıştırmasını bilmeli
Sürüm Bilgisi
Buradaki hedefler 1.0 sürümüne aittir.
Hedeflerin Tercümesi
Bu wiki'de hedeflerin aşağıdaki dilllerde tercümesi bulunmaktadır.:
Hedefler
Başlık 1: Açık Kod ve Linux topluluğuna katılma kariyeri (ağırlık: 7)
1.1 Linux Gelişimi ve Popüler İşletim Sistemleri
| Ağırlık | 2 |
| Açıklama | Linux Gelişmesi ve Ana Linux dağıtımları. |
Temel Bilgi Alanları:
- Açık Kod Felsefesi
- Dağıtımlar
- Gömülü Sistemler
Kullanılan dosyalar, terimler ve araçların kısmi bir listesi:
- Android
- Debian
- CentOS
1.2 Büyük Açık Kod Uygulamaları
| Ağırlık | 2 |
| Açıklama | Önemli uygulamalar ve kullanımlarını bilme. |
Temel Bilgi Alanları:
- Masaüstü Uygulamaları
- Sunucu Uygulamaları
- Mobil Uygulamalar
- Geliştirme Dilleri
- Paket yönetim araçları ve depolar
Kullanılan dosyalar, terimler ve araçların kısmi bir listesi:
- OpenOffice.org, LibreOffice, Thunderbird, Firefox.
- Blender, Gimp, Audacity, ImageMagick.
- Apache, MySQL, PostgreSQL.
- NFS, Samba, OpenLDAP, Postfix, DNS, DHCP.
- C, Java, Perl, shell, Python, PHP.
1.3 Açık Kod Yazılımı ve Lisanlamayı Anlama
| Ağırlık | 1 |
| Açıklama | Açık Kod topluluklar ve İş için Açık Kaynak Kod Lisanslama. |
Temel Bilgi Alanları:
- Lisanslama
- Free Software Foundation (FSF), Open Source Initiative (OSI).
Kullanılan dosyalar, terimler ve araçların kısmi bir listesi:
- GPL, BSD, Creative Commons
- Free Software, Open Software, FOSS, FLOSS
- Açık Kaynak Kod iş modeli
Bilinmesi Faydalı olanlar:
- Intellectual Property (IP): copyright, trademarks and patents.
- Apache License, Mozilla License.
1.4 BİT yetenekleri ve Linux'de çalışma
| Ağırlık | 2 |
| Açıklama | Temel Bilgi ve İletişim Teknolojileri (BİT) yetenekleri ve Linux'de çalışma. |
Temel Bilgi Alanları:
- Masaüstü Yetenekleri
- Akademik ortamlarda kullanılan Açık Kaynak Uygulamaları
Kullanılan dosyalar, terimler ve araçların kısmi bir listesi:
- Tarayıcı kullanma, mahremiyet endişeleri, yapılandırma seçenekleri, internette arama ve içerikleri kaydetme
- Bulut bilişim
- Parola sorunları
- Gizlilik konuları ve araçlar
- Sunum ve projeler için yaygın açık kodlu uygulamaların kullanılması.
Başlık 2: Linux sistemlerde Yolunuzu Bulma (ağırlık: 8)
2.1 Komut satırı Temelleri
|
Ağırlık |
2 |
|
Açıklama |
Linux komut satırının temel kullanımı |
Temel Bilgi Alanları:
- Temel kabuk
- Komutları düzenleme
- Komut parametreleri ile çalışma
- Değişkenler.
- Globbing.
- Alıntı yapma(quoting).
Kullanılan dosyalar, terimler ve araçların kısmi bir listesi:
- echo.
- history.
- PATH env variable.
- export.
- which.
Bilinmesinde fayda olan konular:
- Değiştirmeler(Substitutions).
- ||, && ve ; kontrol operatörleri.
2.2 Yardım komutları ve man sayfalarının kullanılması
| Ağırlık | 2 |
| Açıklama | Çeşitli yardım sistemlerinin incelenmesi . |
Temel Bilgi Alanları:
- man
- info
Kullanılan dosyalar, terimler ve araçların kısmi bir listesi:
- man
- info
- man sayfaları
- whatis
- /usr/share/doc
'Bilinmesinde fayda olan konular
- apropos, whatis, whereis.
2.3 Dizinleri kullanma ve Dosyaları Listeleme
| Ağırlık | 2 |
| Açıklama | Home ve sistem dizinlerini dolaşma, çeşitli yerlerdeki dosyaları listeleme. |
Temel Bilgi Alanları:
- dosyalar,dizinler
- Gizli dosya ve dizinler
- Home
- Tam ve göreceli yollar
Kullanılan dosyalar, terimler ve araçların kısmi bir listesi:
- yaygın ls parametreleri
- rekürsif listeleme
- cd .
- . and ...
- home ve ~.
2.4 Dosya oluşturma,Taşıma ve Silme
| Ağırlık | 2 |
| Açıklama | Home dizini altında dizin,dosya oluşturma, taşıma ve silme. |
Temel Bilgi Alanları:
- dosyalar, dizinler
- büyük/küçük harf duyarlılığı
- Temel globbing ve quoting.
Kullanılan dosyalar, terimler ve araçların kısmi bir listesi:
- mv, cp, rm, touch
- mkdir, rmdir
Başlık 3: Komut satırının Gücü (ağırlık: 10)
3.1 Komut satırından dosya arşivleme
| Ağırlık | 2 |
| Açıklama | Home dizinindeki dosyaları arşivleme. |
Temel Bilgi Alanları:
- dosyalar,dizinler
- arşi,sıkıştırma
Kullanılan dosyalar, terimler ve araçların kısmi bir listesi:
- tar.
- Yaygın tar parametreleri.
- gzip, bzip2.
- zip, unzip.
Bilinmesinde Fayda olan konular:
- Tüm arşivden sadece bir kaç dosyanın açılması
3.2 Dosyalarda arama ve süzme
| Ağırlık | 4 |
| Açıklama | Home dizinindeki dosyalarda arama ve süzme. |
Temel Bilgi Alanları:
- Komut satırında parametre aktarımı(pipes).
- I/O yönlendirmesi
- Kısmi POSIX Düzenli ifadeleri(Regular Expressions) (., [ ], *, ?).
Kullanılan dosyalar, terimler ve araçların kısmi bir listesi:
- find.
- grep.
- less.
- cat, head, tail.
- sort.
- cut.
- wc.
Bilinmesinde Fayda olan konular:
- Kismi Temel POSIX Düzenli ifadeler ([^ ], ^, $).
- Kısmi Genişletilmiş POSIX Düzenli ifadeler (+, ( ), |).
- xargs.
3.3 Komutları Scripte Çevirme
| Ağırlık | 4 |
| Açıklama | Tekrar eden komutları script'e çevirme |
Temel Bilgi Alanları:
- Temel dosya düzenleme
- Temel kabuk programlama
Kullanılan dosyalar, terimler ve araçların kısmi bir listesi:
- /bin/sh.
- Değişkenler.
- Parametreler.
- for döngüsü.
- echo.
- Exit değerleri
- Yaygın metin editörlerinin adı
Bilinmesinde Fayda olan konular:
- pico, nano, vi kullanımı(sadece script oluşturmak için gerekli temeller)
- Bash.
- if, while, case ifadeleri.
- read and test, and [ komutları.
Başlık 4: Linux İşletim Sistemi(Ağırlık: 8)
4.1 Bir İşletim Sistemi seçimi
| Ağırlık | 1 |
| Açıklama | Büyük Linux dağıtımları ve yaşam döngüleri hakkında bilgi sahibi olma. |
Temel Bilgi Alanları:
- Windows, Mac, Linux farkları
Kullanılan dosyalar, terimler ve araçların kısmi bir listesi:
- Arayüz(GUI) ile komut satırı karşılaştırması, masaüstü yapılandırması
- Bakım döngüleri, Beta ve Kararlı
4.2 Bilgisayar Donanımlarını Tanıma
| Ağırlık | 2 |
| Açıklama | Sunucu ve masaüstü kurmak için gerekli bileşenleri tanıma. |
Temel Bilgi Alanları:
- Donanım
Kullanılan dosyalar, terimler ve araçların kısmi bir listesi:
- Hard disk, disk bölümleri, anakartlar, işlemciler, güç kaynakları, optik sürücüler, çevri birimleri
- ekran türleri
- sürücüler
4.3 Veriler nerde saklanır
| Ağırlık | 3 |
| Açıklama | Linux'de çeşitli bilgiler nerede saklanır. |
Temel Bilgi Alanları:
- Çekirdek
- Prosesler
- syslog, klog, dmesg.
- /lib, /usr/lib, /etc, /var/log.
Kullanılan dosyalar, terimler ve araçların kısmi bir listesi:
- programlar,kütüphaneer,paketler ve paket veritabanı, sistem yapılandırması
- işlemciler, işlem tablosu, bellek adresleri, ssitem mesajları ve loglar
- ps,top,free
4.4 Bilgisayarı ağa ekleme
| Ağırlık | 2 |
| Açıklama | Bilgisayarı yerel ağa ekleme. |
Temel Bilgi Alanları:
- internet, ağ, yönlendiriciler(routers)
- Alan adı servisi
Kullanılan dosyalar, terimler ve araçların kısmi bir listesi:
- route
- resolve.conf
- IPv4, IPv6
- ifconfig
- netstat
- ping
Bilinmesinde Fayda olan Konular:
- ssh.
- dig.
Başlık 5: Güvenlik ve Dosyaları İzinleri (ağırlık: 7)
5.1 Temel Güvenlik ve Kullanıcı türlerini tanımlama
| Ağırlık | 2 |
| Açıklama | Linux'de farklı kullanıcı türleri. |
Temel Bilgi Alanları:
- Root ve imtiyazsız kullanıcılar
- sistem kullanıcılaı
Kullanılan dosyalar, terimler ve araçların kısmi bir listesi:
- /etc/passwd
- id, who,w
- sudo
Bilinmesinde Fayda olan Konular:
- su.
5.2 Kullanıcı ve Grup Oluşturma
| Ağırlık | 2 |
| Açıklama | Linux'de kullanıcı ve grup ekleme |
Temel Bilgi Alanları:
- kullanıcı ve grup komutları
- kullanıcı ID
Kullanılan dosyalar, terimler ve araçların kısmi bir listesi:
- /etc/passwd, /etc/shadow, /etc/group.
- id, last.
- useradd, groupadd.
- passwd.
Bilinmesinde Fayda olan Konular:
- usermod, userdel.
- groupmod, groupdel.
5.3 Dosya izinlerini ve haklarını tanımlama
| Ağırlık | 2 |
| Açıklama | Dosya izin ve sahipliğini anlama ve değiştirme. |
Temel Bilgi Alanları:
- Dosya izinleri ve sahipleri
Kullanılan dosyalar, terimler ve araçların kısmi bir listesi:
- ls -l
- chmod, chown
Bilinmesinde Fayda olan Konular:
- chgrp.
5.4 Özel Dizin ve Dosyalar
| Ağırlık | 1 |
| Açıklama | Linux'de özel izinleri içeren özel dosyalar,dizinler. |
Temel Bilgi Alanları:
- Sistem dosyaları, kütüphaneler
- Sembolik linkler
Kullanılan dosyalar, terimler ve araçların kısmi bir listesi:
- /etc, /var.
- /tmp, /var/tmp ve Sticky Bit.
- ls -d.
- ln -s.
Bilinmesinde Fayda olan Konular:
- Hard links.
- Setuid/Setgid.
Referans Materyalleri
Notlar ve Yorumlar
Yorum eklemekten çekinmeyin:
- mahremiyet konuları?
