LinuxEssentials(TR): Difference between revisions

From LPI Wiki
Jump to navigationJump to search
← Older edit
 
(35 intermediate revisions by 2 users not shown)
Line 1: Line 1:
__FORCETOC__
__FORCETOC__
==Giriş==
==Giriş==
[[LinuxEssentials]] programına ait tüm açıklamalar [[LinuxEssentials(TR)|burada]] listelenmiştir.
[[LinuxEssentials]] programına ait tüm açıklamalar [[LinuxBasics(TR)|burada]] listelenmiştir.
<br /><br />
 
 
Linux Essentials sertifika sınavının amacı masa üstü ve mobil cihazlardaki Linux işletim sistemini kullanabilecek kadar temel bilgi sahibi olması hedeflenmektedir. Linux Essentials programı bilişim sektörü bağlamında Linux ve Açık Kod kullanımını teşvik etmek için rehberlik yapacaktır.
 
==SSS==
 
Linux Essentials programı ve sınav ile ilgili sorular ve cevapları [[LinuxEssentials/FAQs|burada]] listelenmiştir.
 


==Minimal Nitelikli Aday Tanımlaması==
==Minimal Nitelikli Aday Tanımlaması==
Line 11: Line 18:
bu bilgi seviyesinden daha aşağı olanlar sınavı geçememelidir.
bu bilgi seviyesinden daha aşağı olanlar sınavı geçememelidir.


Bir LPI Linux ve Açık Kod Teknisyeni Linux işletim sisteminin en önemli bileşenlerini kavramalı, linux komut satırında çalışabilecek teknik deneyime sahip olmalıdır. Kullanıcı / grup yönetimi gibi güvenlik ve yönetim ile ilgili konularda temel bilgi sahibi olmalıdır. Ayrıca komut satırı ve izinler hakkında da temel bilgi sahibi olmalıdır. Bir LPI Linux ve Açık Kod Teknisyeni yönetilen sistemlerde genellikle son kullanıcı konumunda olacaktır.


Bir LPI Linux ve Açık Kod teknisyeni genel olarak şu şekilde tanımlanabilir:
Başarılı bir aday Linux ve Açık kod dünyasını anlamalı ve popüper açık kod uygulamaları konusunda bilgi sahibi olmalıdır.
Aday Linux işletim sisteminin en önemli bileşenlerini kavramalı, linux komut satırında çalışabilecek teknik deneyime sahip olmalıdır. Kullanıcı / grup yönetimi gibi güvenlik ve yönetim ile ilgili konularda temel bilgi sahibi olmalıdır. Ayrıca komut satırı ve izinler hakkında da temel bilgi sahibi olmalıdır. Bir LPI Linux Essentials sertifika sahibi yönetilen sistemlerde genellikle son kullanıcı konumunda olacaktır.
 
Bir LPI Linux Essentials sertifika sahibinde genel olarak aşağıdaki kabiliyetler beklenmektedir:


* FOSS(Free and Open Source System), topluluklar ve lisanslama modelleri hakkında temel bilgi sahibi
* FOSS(Free and Open Source System), topluluklar ve lisanslama modelleri hakkında temel bilgi sahibi
Line 19: Line 28:
* Komut satırı ve dosyalar üzerinde çok temel işlemleri yapabilme yeteneği.
* Komut satırı ve dosyalar üzerinde çok temel işlemleri yapabilme yeteneği.
* Temel komut satırı editörlerini kullanabilir.
* Temel komut satırı editörlerini kullanabilir.
* Sistem güvenliği, şifreleme ve kullanıcı / gruplar ve dosya izinleri hakkında temel bir yorumu vardır.
* Sistemi ağ üzerinden erişilebilir hale getirebilmek için temel ağ bilgisi vardır.
* Sistemi ağ üzerinden erişilebilir hale getirebilmek için temel ağ bilgisi vardır.
* Sistem güvenliği, şifreleme ve kullanıcı / gruplar ve dosya izinleri hakkında temel bir yorumu vardır.
* Piyasadaki açık kodlu uygulamaları bilmeli ve bunların kapalı kod eşdeğerlerini bilmeli.
* Masaüstünde navigasyon(dolaşım) sistemlerini bilmeli ve yardım için nereye bakacağını bilmeli.
* Komut satırında ve dosyalarda çalışabilecek temel bilgi sahibi olmalı
* Yedek alabilmeli ve yedekleri geri dönebilmeli
* Temel komut satırı düzenleme editörlerini kullanabilmeli
* Dosya sıkıştırmasını bilmeli


==Sürüm Bilgisi==
==Sürüm Bilgisi==
Buradaki hedefler 0.3.0 sürümüne aittir.
Buradaki hedefler 1.0 sürümüne aittir.
<br />
<br />


==Hedeflerin Tercümesi==
==Hedeflerin Tercümesi==
Bu wiki'de hedeflerin aşağıdaki dilllerde tercümesi bulunmaktadır.:
Bu wiki'de hedeflerin aşağıdaki dilllerde tercümesi bulunmaktadır.:
* [[LinuxBasics|İngilizce]]
 
* [[LinuxBasics(DE)|Almanca]]
* [[LinuxEssentials|İngilizce]].
* [[LinuxBasics(ES)|İspanyolca]]
* [[LinuxEssentials(AR)|Arapça]].
* [[LinuxBasics(TR)|Türkçe]]
* [[LinuxEssentials(FR)|Fransızca]].
<br />
* [[LinuxEssentials(DE)|Almanca]].
* [[LinuxEssentials(EL)|Yunanca]].
* [[LinuxEssentials(ES)|İspanyolca]].
* [[LinuxEssentials(IT)|İtalyanca]].
* [[LinuxEssentials(NL)|Hollandaca]].


==Hedefler==
==Hedefler==


===''Başlık 1.1: Açık Kod ve Linux topluluğuna katılma kariyeri  (ağırlık: 7)''===
===''Başlık 1: Açık Kod ve Linux topluluğuna katılma kariyeri  (ağırlık: 7)''===
====<span style="color:navy">1.1.1 Linux Gelişimi ve Popüler İşletim Sistemleri</span>====
====<span style="color:navy">1.1 Linux Gelişimi ve Popüler İşletim Sistemleri</span>====
{|
{|
| style="background:#dadada" | '''Ağırlık'''
| style="background:#dadada" | '''Ağırlık'''
| style="background:#eaeaea" | 3
| style="background:#eaeaea" | 2
|-
|-
| style="background:#dadada; padding-right:1em" | '''Açıklama'''
| style="background:#dadada; padding-right:1em" | '''Açıklama'''
Line 55: Line 74:
<br />
<br />


====<span style="color:navy">1.1.2 Başlıca Açık Kod Uygulamları</span>====
====<span style="color:navy">1.2 Büyük Açık Kod Uygulamaları</span>====
{|
{|
| style="background:#dadada" | '''Ağırlık'''
| style="background:#dadada" | '''Ağırlık'''
| style="background:#eaeaea" | 1
| style="background:#eaeaea" | 2
|-
|-
| style="background:#dadada; padding-right:1em" | '''Açıklama'''
| style="background:#dadada; padding-right:1em" | '''Açıklama'''
| style="background:#eaeaea" | Önemli uygulamalar ve kullanımları hakkında farkında olma.
| style="background:#eaeaea" | Önemli uygulamalar ve kullanımlarını bilme.
|}
|}
'''Temel Bilgi Alanları:'''
'''Temel Bilgi Alanları:'''
Line 68: Line 87:
* Mobil Uygulamalar
* Mobil Uygulamalar
* Geliştirme Dilleri
* Geliştirme Dilleri
* Paket yönetim araçları ve depolar
'''Kullanılan dosyalar, terimler ve araçların kısmi bir listesi:'''
'''Kullanılan dosyalar, terimler ve araçların kısmi bir listesi:'''
* OpenOffice.org, LibreOffice, Thunderbird, Firefox
* OpenOffice.org, LibreOffice, Thunderbird, Firefox.
* Blender, Gimp, Audacity
* Blender, Gimp, Audacity, ImageMagick.
* Apache, MySQL, PostgreSQL, Samba, OpenLDAP
* Apache, MySQL, PostgreSQL.
* C, Perl, shell, Python, PHP
* NFS, Samba, OpenLDAP, Postfix, DNS, DHCP.
* C, Java, Perl, shell, Python, PHP.
<br />
<br />


====<span style="color:navy">1.1.3 "Freeware"  ve Lisanslamayı anlama</span>====
====<span style="color:navy">1.3 Açık Kod Yazılımı ve Lisanlamayı Anlama</span>====
{|
{|
| style="background:#dadada" | '''Ağırlık'''
| style="background:#dadada" | '''Ağırlık'''
| style="background:#eaeaea" | 2
| style="background:#eaeaea" | 1
|-
|-
| style="background:#dadada; padding-right:1em" | '''Açıklama'''
| style="background:#dadada; padding-right:1em" | '''Açıklama'''
| style="background:#eaeaea" | Açık Kod toplulukları, Özgür ve Ticari Açık Kod yazılımlarda Lisanslama.
| style="background:#eaeaea" | Açık Kod topluluklar ve İş için Açık Kaynak Kod Lisanslama.
|}
|}
'''Temel Bilgi Alanları:'''
'''Temel Bilgi Alanları:'''
* Lisanslama
* Lisanslama
* Free Software Foundation (FSF), Open Source Initiative (OSI).
'''Kullanılan dosyalar, terimler ve araçların kısmi bir listesi:'''
'''Kullanılan dosyalar, terimler ve araçların kısmi bir listesi:'''
* GPL, BSD, Creative Commons
* GPL, BSD, Creative Commons
* Free Software, Open Software, FOSS, FLOSS
* Free Software, Open Software, FOSS, FLOSS
<br />
* Açık Kaynak Kod iş modeli
 
 
'''Bilinmesi Faydalı olanlar:'''
 
* Intellectual Property (IP): copyright, trademarks and patents.
* Apache License, Mozilla License.


====<span style="color:navy">1.1.4 BİT yetenekleri ve Linux'de çalışma</span>====
====<span style="color:navy">1.4 BİT yetenekleri ve Linux'de çalışma</span>====
{|
{|
| style="background:#dadada" | '''Ağırlık'''
| style="background:#dadada" | '''Ağırlık'''
| style="background:#eaeaea" | 1
| style="background:#eaeaea" | 2
|-
|-
| style="background:#dadada; padding-right:1em" | '''Açıklama'''
| style="background:#dadada; padding-right:1em" | '''Açıklama'''
Line 105: Line 135:
* Bulut bilişim
* Bulut bilişim
* Parola sorunları
* Parola sorunları
* Gizlilik konuları ve araçlar
* Sunum ve projeler için yaygın açık kodlu uygulamaların kullanılması.
* Sunum ve projeler için yaygın açık kodlu uygulamaların kullanılması.
<br/>
<br/>
<br/>
<br/>


===''Başlık 1.2: Linux İşletim Sistemi ve Programlar (ağırlık: 10)''===
===''Başlık 2: Linux sistemlerde Yolunuzu Bulma (ağırlık: 8)''===
====<span style="color:navy">1.2.1 Yardım komutları ve man sayfalarının kullanılması </span>====
 
====<span style="color:navy">2.1 Komut satırı Temelleri</span>====
 
{|
| style="background:#dadada" |
 
'''Ağırlık'''
 
| style="background:#eaeaea" | 2
|-
| style="background:#dadada; padding-right:1em" |
 
'''Açıklama'''
 
| style="background:#eaeaea" |
 
Linux komut satırının temel kullanımı
 
|}
 
'''Temel Bilgi Alanları:'''
 
* Temel kabuk
* Komutları düzenleme
* Komut parametreleri ile çalışma
* Değişkenler.
* Globbing.
* Alıntı yapma(quoting).
 
'''Kullanılan dosyalar, terimler ve araçların kısmi bir listesi:'''
 
* echo.
* history.
* PATH env variable.
* export.
* which.
 
'''Bilinmesinde fayda olan konular:'''
 
* Değiştirmeler(Substitutions).
* ||, && ve ; kontrol operatörleri.
 
 
 
====<span style="color:navy">2.2 Yardım komutları ve man sayfalarının kullanılması </span>====
{|
{|
| style="background:#dadada" | '''Ağırlık'''
| style="background:#dadada" | '''Ağırlık'''
Line 128: Line 203:
* /usr/share/doc
* /usr/share/doc
<br />
<br />
'''Bilinmesinde fayda olan konular''


====<span style="color:navy">1.2.2 Bir İşletim Sistemi seçimi</span>====
* apropos, whatis, whereis.
{|
| style="background:#dadada" | '''Ağırlık'''
| style="background:#eaeaea" | 1
|-
| style="background:#dadada; padding-right:1em" | '''Açıklama'''
| style="background:#eaeaea" | Büyük Linux dağıtımları ve yaşam döngüleri hakkında bilgi sahibi olma.
|}
'''Temel Bilgi Alanları:'''
* Windows, Mac, Linux farkları
'''Kullanılan dosyalar, terimler ve araçların kısmi bir listesi:'''
* Arayüz(GUI) ile komut satırı karşılaştırması, masaüstü yapılandırması
* Bakım döngüleri, Beta ve  Kararlı
<br />


====<span style="color:navy">1.2.3 Bilgisayar Donanımlarını Tanıma</span>====
====<span style="color:navy">2.3 Dizinleri kullanma ve Dosyaları Listeleme</span>====
{|
{|
| style="background:#dadada" | '''Ağırlık'''
| style="background:#dadada" | '''Ağırlık'''
Line 150: Line 213:
|-
|-
| style="background:#dadada; padding-right:1em" | '''Açıklama'''
| style="background:#dadada; padding-right:1em" | '''Açıklama'''
| style="background:#eaeaea" |Familiarity with the components that go into building desktop and server computers.
| style="background:#eaeaea" | Home ve sistem dizinlerini dolaşma, çeşitli yerlerdeki dosyaları listeleme.
|}
|}
'''Temel Bilgi Alanları:'''
'''Temel Bilgi Alanları:'''
* Hardware
* dosyalar,dizinler
* Gizli dosya ve dizinler
* Home
* Tam ve göreceli yollar
 
'''Kullanılan dosyalar, terimler ve araçların kısmi bir listesi:'''
'''Kullanılan dosyalar, terimler ve araçların kısmi bir listesi:'''
* Hard disk, disk bölümleri, anakartlar, işlemciler, güç kaynakları, optik sürücüler, çevri birimleri
* ekran türleri
* sürücüler
<br />


====<span style="color:navy">1.2.4 Veriler nerde saklanır</span>====
* yaygın ls parametreleri
{|
* rekürsif listeleme
| style="background:#dadada" | '''Ağırlık'''
* cd .
| style="background:#eaeaea" | 3
* '''.''' and '''..'''.
|-
* home ve ~.
| style="background:#dadada; padding-right:1em" | '''Açıklama'''
| style="background:#eaeaea" | Linux'de çeşitli bilgiler nerede saklanır.
|}
'''Temel Bilgi Alanları:'''
* Çekirdek
* Prosesler
'''Kullanılan dosyalar, terimler ve araçların kısmi bir listesi:'''
* programlar,kütüphaneer,paketler ve paket veritabanı, sistem yapılandırması
* işlemciler, işlem tablosu, bellek adresleri, ssitem mesajları ve loglar
<br />
<br />


====<span style="color:navy">1.2.5 Networking Your Computer</span>====
====<span style="color:navy">2.4 Dosya oluşturma,Taşıma ve Silme</span>====
{|
{|
| style="background:#dadada" | '''Ağırlık'''
| style="background:#dadada" | '''Ağırlık'''
Line 182: Line 236:
|-
|-
| style="background:#dadada; padding-right:1em" | '''Açıklama'''
| style="background:#dadada; padding-right:1em" | '''Açıklama'''
| style="background:#eaeaea" |Adding a computer on to a Local Area Network (LAN).
| style="background:#eaeaea" | Home dizini altında dizin,dosya oluşturma, taşıma ve silme.
|}
|}
'''Temel Bilgi Alanları:'''
'''Temel Bilgi Alanları:'''
* internet, network, routers
* dosyalar, dizinler
* Domain Name Service
* büyük/küçük harf duyarlılığı
* Temel globbing ve quoting.
'''Kullanılan dosyalar, terimler ve araçların kısmi bir listesi:'''
'''Kullanılan dosyalar, terimler ve araçların kısmi bir listesi:'''
* route
* mv, cp, rm, touch
* resolve.conf
* mkdir, rmdir
* IPv4, IPv6
 
* ifconfig, netstat, route
===''Başlık 3: Komut satırının Gücü (ağırlık: 10)''===
<br/>
 
<br/>


===''Başlık 1.3: The Power of the Command Line (weight: 10)''===
====<span style="color:navy">3.1 Komut satırından dosya arşivleme</span>====
====<span style="color:navy">1.3.1 Using Directories and Listing Files</span>====
{|
{|
| style="background:#dadada" | '''Ağırlık'''
| style="background:#dadada" | '''Ağırlık'''
Line 202: Line 255:
|-
|-
| style="background:#dadada; padding-right:1em" | '''Açıklama'''
| style="background:#dadada; padding-right:1em" | '''Açıklama'''
| style="background:#eaeaea" | Navigation of home and system directories and listing files in various locations.
| style="background:#eaeaea" | Home dizinindeki dosyaları arşivleme.
|}
|}
'''Temel Bilgi Alanları:'''
'''Temel Bilgi Alanları:'''
* files, directories
* dosyalar,dizinler
* arşi,sıkıştırma
'''Kullanılan dosyalar, terimler ve araçların kısmi bir listesi:'''
'''Kullanılan dosyalar, terimler ve araçların kısmi bir listesi:'''
* ls, recursive listings, less
* tar.
* common options for ls
* Yaygın tar parametreleri.
* cd
* gzip, bzip2.
* zip, unzip.
<br />
<br />


====<span style="color:navy">1.3.2 Creating, Moving and Deleting Files</span>====
'''Bilinmesinde Fayda olan konular:'''
 
* Tüm arşivden sadece bir kaç dosyanın açılması
 
====<span style="color:navy">3.2 Dosyalarda arama ve süzme</span>====
{|
{|
| style="background:#dadada" | '''Ağırlık'''
| style="background:#dadada" | '''Ağırlık'''
| style="background:#eaeaea" | 2
| style="background:#eaeaea" | 4
|-
|-
| style="background:#dadada; padding-right:1em" | '''Açıklama'''
| style="background:#dadada; padding-right:1em" | '''Açıklama'''
| style="background:#eaeaea" | Create, move and delete files and directories under the home directory.
| style="background:#eaeaea" | Home dizinindeki dosyalarda arama ve süzme.
|}
|}
'''Temel Bilgi Alanları:'''
'''Temel Bilgi Alanları:'''
* files, directories
* Komut satırında parametre aktarımı(pipes).
* case sensitivity
* I/O yönlendirmesi
* Kısmi POSIX Düzenli ifadeleri(Regular Expressions) (., [ ], *, ?).
 
'''Kullanılan dosyalar, terimler ve araçların kısmi bir listesi:'''
'''Kullanılan dosyalar, terimler ve araçların kısmi bir listesi:'''
* mv, cp, rm, touch
* mkdir, rmdir
<br />


====<span style="color:navy">1.3.3 Archiving Files on the Command Line</span>====
* find.
* grep.
* less.
* cat, head, tail.
* sort.
* cut.
* wc.
 
'''Bilinmesinde Fayda olan konular:'''
* Kismi Temel POSIX Düzenli ifadeler ([^ ], ^, $).
* Kısmi Genişletilmiş POSIX Düzenli ifadeler (+, ( ), |).
* xargs.
 
====<span style="color:navy">3.3 Komutları Scripte Çevirme</span>====
{|
{|
| style="background:#dadada" | '''Ağırlık'''
| style="background:#dadada" | '''Ağırlık'''
| style="background:#eaeaea" | 1
| style="background:#eaeaea" | 4
|-
|-
| style="background:#dadada; padding-right:1em" | '''Açıklama'''
| style="background:#dadada; padding-right:1em" | '''Açıklama'''
| style="background:#eaeaea" | Archiving files in their home directories.
| style="background:#eaeaea" | Tekrar eden komutları script'e çevirme
|}
|}
'''Temel Bilgi Alanları:'''
'''Temel Bilgi Alanları:'''
* files, directories
* Temel dosya düzenleme
* archives, compression
* Temel kabuk programlama
 
'''Kullanılan dosyalar, terimler ve araçların kısmi bir listesi:'''
'''Kullanılan dosyalar, terimler ve araçların kısmi bir listesi:'''
* tar, cpio
* /bin/sh.
* gzip, bzip2
* Değişkenler.
<br />
* Parametreler.
* for döngüsü.
* echo.
* Exit değerleri
* Yaygın metin editörlerinin adı
 
 
'''Bilinmesinde Fayda olan konular:'''
* pico, nano, vi  kullanımı(sadece script oluşturmak için gerekli temeller)
* Bash.
* if, while, case ifadeleri.
* read and test, and [ komutları.


====<span style="color:navy">1.3.4 Searching and Extracting Data from Files</span>====
===''Başlık 4: Linux İşletim Sistemi(Ağırlık: 8)''===
{|
| style="background:#dadada" | '''Ağırlık'''
| style="background:#eaeaea" | 2
|-
| style="background:#dadada; padding-right:1em" | '''Açıklama'''
| style="background:#eaeaea" | Search and extract data from files in the home directories.
|}
'''Temel Bilgi Alanları:'''
* Regular Expressions
'''Kullanılan dosyalar, terimler ve araçların kısmi bir listesi:'''
* grep
* less
<br />


====<span style="color:navy">1.3.5 Turning Commands into a Script</span>====
{|
| style="background:#dadada" | '''Ağırlık'''
| style="background:#eaeaea" | 3
|-
| style="background:#dadada; padding-right:1em" | '''Açıklama'''
| style="background:#eaeaea" | Turning repetitive commands into simple scripts.
|}
'''Temel Bilgi Alanları:'''
* Bash
'''Kullanılan dosyalar, terimler ve araçların kısmi bir listesi:'''
* /bin/bash
* arguments
* for loops
<br/>
<br/>


===''Başlık 1.4: Keep it Simple: The Text File (weight: 6)''===
====<span style="color:navy">4.1 Bir İşletim Sistemi seçimi</span>====
====<span style="color:navy">1.4.1 Launch Text Editors like pico or nano</span>====
{|
{|
| style="background:#dadada" | '''Ağırlık'''
| style="background:#dadada" | '''Ağırlık'''
Line 283: Line 336:
|-
|-
| style="background:#dadada; padding-right:1em" | '''Açıklama'''
| style="background:#dadada; padding-right:1em" | '''Açıklama'''
| style="background:#eaeaea" | Launching a simple command line editor.
| style="background:#eaeaea" | Büyük Linux dağıtımları ve yaşam döngüleri hakkında bilgi sahibi olma.
|}
|}
'''Temel Bilgi Alanları:'''
'''Temel Bilgi Alanları:'''
* command line text editing
* Windows, Mac, Linux farkları
'''Kullanılan dosyalar, terimler ve araçların kısmi bir listesi:'''
'''Kullanılan dosyalar, terimler ve araçların kısmi bir listesi:'''
* pico, nano
* Arayüz(GUI) ile komut satırı karşılaştırması, masaüstü yapılandırması
* Bakım döngüleri, Beta ve  Kararlı
<br />
<br />


====<span style="color:navy">1.4.2 Editing of Text Files</span>====
 
====<span style="color:navy">4.2 Bilgisayar Donanımlarını Tanıma</span>====
{|
{|
| style="background:#dadada" | '''Ağırlık'''
| style="background:#dadada" | '''Ağırlık'''
Line 297: Line 352:
|-
|-
| style="background:#dadada; padding-right:1em" | '''Açıklama'''
| style="background:#dadada; padding-right:1em" | '''Açıklama'''
| style="background:#eaeaea" | Making simple changes to text files.
| style="background:#eaeaea" | Sunucu ve masaüstü kurmak için gerekli bileşenleri tanıma.
|}
|}
'''Temel Bilgi Alanları:'''
'''Temel Bilgi Alanları:'''
* command line text editing
* Donanım
'''Kullanılan dosyalar, terimler ve araçların kısmi bir listesi:'''
'''Kullanılan dosyalar, terimler ve araçların kısmi bir listesi:'''
* pico, nano editing functions
* Hard disk, disk bölümleri, anakartlar, işlemciler, güç kaynakları, optik sürücüler, çevri birimleri
* ekran türleri
* sürücüler
<br />
<br />


====<span style="color:navy">1.4.3 Search And Replace of Text</span>====
====<span style="color:navy">4.3 Veriler nerde saklanır</span>====
{|
{|
| style="background:#dadada" | '''Ağırlık'''
| style="background:#dadada" | '''Ağırlık'''
| style="background:#eaeaea" | 1
| style="background:#eaeaea" | 3
|-
|-
| style="background:#dadada; padding-right:1em" | '''Açıklama'''
| style="background:#dadada; padding-right:1em" | '''Açıklama'''
| style="background:#eaeaea" | Finding and replacing simple text in files.
| style="background:#eaeaea" | Linux'de çeşitli bilgiler nerede saklanır.
|}
|}
'''Temel Bilgi Alanları:'''
'''Temel Bilgi Alanları:'''
* command line text editing
* Çekirdek
* Prosesler
* syslog, klog, dmesg.
* /lib, /usr/lib, /etc, /var/log.
 
'''Kullanılan dosyalar, terimler ve araçların kısmi bir listesi:'''
'''Kullanılan dosyalar, terimler ve araçların kısmi bir listesi:'''
* pico, nano search and replace functions
* programlar,kütüphaneer,paketler ve paket veritabanı, sistem yapılandırması
* işlemciler, işlem tablosu, bellek adresleri, ssitem mesajları ve loglar
* ps,top,free
<br />
<br />


====<span style="color:navy">1.4.4 Undo Functions</span>====
====<span style="color:navy">4.4 Bilgisayarı ağa ekleme</span>====
{|
{|
| style="background:#dadada" | '''Ağırlık'''
| style="background:#dadada" | '''Ağırlık'''
| style="background:#eaeaea" | 1
| style="background:#eaeaea" | 2
|-
|-
| style="background:#dadada; padding-right:1em" | '''Açıklama'''
| style="background:#dadada; padding-right:1em" | '''Açıklama'''
| style="background:#eaeaea" | Undoing changes in a text file.
| style="background:#eaeaea" |Bilgisayarı yerel ağa ekleme.
|}
|}
'''Temel Bilgi Alanları:'''
'''Temel Bilgi Alanları:'''
* command line text editing
* internet, ağ, yönlendiriciler(routers)
* Alan adı servisi
'''Kullanılan dosyalar, terimler ve araçların kısmi bir listesi:'''
'''Kullanılan dosyalar, terimler ve araçların kısmi bir listesi:'''
* pico, nano undo functions
* route
<br />
* resolve.conf
* IPv4, IPv6
* ifconfig
* netstat
* ping
 
'''Bilinmesinde Fayda olan Konular:'''


====<span style="color:navy">1.4.5 Saving Changes</span>====
* ssh.
{|
* dig.
| style="background:#dadada" | '''Ağırlık'''
| style="background:#eaeaea" | 1
|-
| style="background:#dadada; padding-right:1em" | '''Açıklama'''
| style="background:#eaeaea" | Saving changes made to text files in an editor.
|}
'''Temel Bilgi Alanları:'''
* command line text editing
'''Kullanılan dosyalar, terimler ve araçların kısmi bir listesi:'''
* pico, nano content saving functions
<br />
<br/>


===''Başlık 1.5: Security and File Permissions (ağırlık: 7)''===
===''Başlık 5: Güvenlik ve Dosyaları İzinleri (ağırlık: 7)''===
====<span style="color:navy">1.5.1 Basic Security and Identifying User Types</span>====
====<span style="color:navy">5.1 Temel Güvenlik ve Kullanıcı türlerini tanımlama</span>====
{|
{|
| style="background:#dadada" | '''Ağırlık'''
| style="background:#dadada" | '''Ağırlık'''
Line 355: Line 413:
|-
|-
| style="background:#dadada; padding-right:1em" | '''Açıklama'''
| style="background:#dadada; padding-right:1em" | '''Açıklama'''
| style="background:#eaeaea" | Various types of users on a Linux system.
| style="background:#eaeaea" | Linux'de farklı kullanıcı türleri.
|}
|}
'''Temel Bilgi Alanları:'''
'''Temel Bilgi Alanları:'''
* Root and Un-privileged Users
* Root ve imtiyazsız kullanıcılar
* System users
* sistem kullanıcılaı
'''Kullanılan dosyalar, terimler ve araçların kısmi bir listesi:'''
'''Kullanılan dosyalar, terimler ve araçların kısmi bir listesi:'''
* /etc/passwd
* /etc/passwd
* id, who
* id, who,w
<br />
* sudo
 
'''Bilinmesinde Fayda olan Konular:'''
 
* su.


====<span style="color:navy">1.5.2 Creating Users and Groups</span>====
====<span style="color:navy">5.2 Kullanıcı ve Grup Oluşturma</span>====
{|
{|
| style="background:#dadada" | '''Ağırlık'''
| style="background:#dadada" | '''Ağırlık'''
Line 371: Line 433:
|-
|-
| style="background:#dadada; padding-right:1em" | '''Açıklama'''
| style="background:#dadada; padding-right:1em" | '''Açıklama'''
| style="background:#eaeaea" | Creating users and groups on a Linux system.
| style="background:#eaeaea" | Linux'de kullanıcı ve grup ekleme
|}
|}
'''Temel Bilgi Alanları:'''
'''Temel Bilgi Alanları:'''
* user and group commands
* kullanıcı ve grup komutları
* user IDs
* kullanıcı ID
'''Kullanılan dosyalar, terimler ve araçların kısmi bir listesi:'''
'''Kullanılan dosyalar, terimler ve araçların kısmi bir listesi:'''
* /etc/passwd
* id, lastlog
<br />


====<span style="color:navy">1.5.3 Setting File Permissions and Ownership</span>====
* /etc/passwd, /etc/shadow, /etc/group.
* id, last.
* useradd, groupadd.
* passwd.
 
 
'''Bilinmesinde Fayda olan Konular:'''
 
* usermod, userdel.
* groupmod, groupdel.
 
====<span style="color:navy">5.3 Dosya izinlerini ve haklarını tanımlama</span>====
{|
{|
| style="background:#dadada" | '''Ağırlık'''
| style="background:#dadada" | '''Ağırlık'''
Line 387: Line 457:
|-
|-
| style="background:#dadada; padding-right:1em" | '''Açıklama'''
| style="background:#dadada; padding-right:1em" | '''Açıklama'''
| style="background:#eaeaea" | Understanding and manipulating file permissions and ownership settings.
| style="background:#eaeaea" | Dosya izin ve sahipliğini anlama ve değiştirme.
|}
|}
'''Temel Bilgi Alanları:'''
'''Temel Bilgi Alanları:'''
* File permissions and owners
* Dosya izinleri ve sahipleri
'''Kullanılan dosyalar, terimler ve araçların kısmi bir listesi:'''
'''Kullanılan dosyalar, terimler ve araçların kısmi bir listesi:'''
* ls -l
* ls -l
* chmod, chown, chgrp
* chmod, chown
<br />
 
'''Bilinmesinde Fayda olan Konular:'''
 
* chgrp.


====<span style="color:navy">1.5.4 Special Directories and Files</span>====
====<span style="color:navy">5.4 Özel Dizin ve Dosyalar</span>====
{|
{|
| style="background:#dadada" | '''Ağırlık'''
| style="background:#dadada" | '''Ağırlık'''
Line 402: Line 475:
|-
|-
| style="background:#dadada; padding-right:1em" | '''Açıklama'''
| style="background:#dadada; padding-right:1em" | '''Açıklama'''
| style="background:#eaeaea" | Special directories and files on a Linux system including special permissions.
| style="background:#eaeaea" | Linux'de özel izinleri içeren özel dosyalar,dizinler.
|}
|}
'''Temel Bilgi Alanları:'''
'''Temel Bilgi Alanları:'''
* Hidden files, system files, libraries, repositories,
* Sistem dosyaları, kütüphaneler
* /tmp, /var/tmp and special permissions
* Sembolik linkler
* File hierarchy
 
'''Kullanılan dosyalar, terimler ve araçların kısmi bir listesi:'''
'''Kullanılan dosyalar, terimler ve araçların kısmi bir listesi:'''
* /etc, /var, /usr
* /etc, /var.
* ls -a, ls -d
* /tmp, /var/tmp ve Sticky Bit.
<br />
* ls -d.
* ln -s.
 
 
 
'''Bilinmesinde Fayda olan Konular:'''
 
* Hard links.
* Setuid/Setgid.


===''Reference Material''===
===''Referans Materyalleri''===


===Notes and Comments===
===Notlar ve Yorumlar===


Feel free to add comments here:
Yorum eklemekten çekinmeyin:


# privacy topic?
# mahremiyet konuları?

Latest revision as of 14:20, 2 November 2012

Giriş

LinuxEssentials programına ait tüm açıklamalar burada listelenmiştir.


Linux Essentials sertifika sınavının amacı masa üstü ve mobil cihazlardaki Linux işletim sistemini kullanabilecek kadar temel bilgi sahibi olması hedeflenmektedir. Linux Essentials programı bilişim sektörü bağlamında Linux ve Açık Kod kullanımını teşvik etmek için rehberlik yapacaktır.

SSS

Linux Essentials programı ve sınav ile ilgili sorular ve cevapları burada listelenmiştir.


Minimal Nitelikli Aday Tanımlaması

Bu açıklama LPI giriş sınavını geçebilecek kadar bilgiye sahip olması gereken adayları tanımlamaktadır. Bu kişi Minimal Nitelikli Aday (Minimally Qualified Candidate, MQC) olarak isimlendirilmektedir. Linux giriş sınavı standartları minimum şartları içerdiği için bu şartlara sahip olanlar sınavı geçebilmeli, bu bilgi seviyesinden daha aşağı olanlar sınavı geçememelidir.


Başarılı bir aday Linux ve Açık kod dünyasını anlamalı ve popüper açık kod uygulamaları konusunda bilgi sahibi olmalıdır. Aday Linux işletim sisteminin en önemli bileşenlerini kavramalı, linux komut satırında çalışabilecek teknik deneyime sahip olmalıdır. Kullanıcı / grup yönetimi gibi güvenlik ve yönetim ile ilgili konularda temel bilgi sahibi olmalıdır. Ayrıca komut satırı ve izinler hakkında da temel bilgi sahibi olmalıdır. Bir LPI Linux Essentials sertifika sahibi yönetilen sistemlerde genellikle son kullanıcı konumunda olacaktır.

Bir LPI Linux Essentials sertifika sahibinde genel olarak aşağıdaki kabiliyetler beklenmektedir:

  • FOSS(Free and Open Source System), topluluklar ve lisanslama modelleri hakkında temel bilgi sahibi
  • Proseslerin, programların ve işletim sistemi bileşenlerinin temel bileşenlerini anlar.
  • Komut satırı ve dosyalar üzerinde çok temel işlemleri yapabilme yeteneği.
  • Temel komut satırı editörlerini kullanabilir.
  • Sistem güvenliği, şifreleme ve kullanıcı / gruplar ve dosya izinleri hakkında temel bir yorumu vardır.
  • Sistemi ağ üzerinden erişilebilir hale getirebilmek için temel ağ bilgisi vardır.
  • Piyasadaki açık kodlu uygulamaları bilmeli ve bunların kapalı kod eşdeğerlerini bilmeli.
  • Masaüstünde navigasyon(dolaşım) sistemlerini bilmeli ve yardım için nereye bakacağını bilmeli.
  • Komut satırında ve dosyalarda çalışabilecek temel bilgi sahibi olmalı
  • Yedek alabilmeli ve yedekleri geri dönebilmeli
  • Temel komut satırı düzenleme editörlerini kullanabilmeli
  • Dosya sıkıştırmasını bilmeli

Sürüm Bilgisi

Buradaki hedefler 1.0 sürümüne aittir.

Hedeflerin Tercümesi

Bu wiki'de hedeflerin aşağıdaki dilllerde tercümesi bulunmaktadır.:

Hedefler

Başlık 1: Açık Kod ve Linux topluluğuna katılma kariyeri (ağırlık: 7)

1.1 Linux Gelişimi ve Popüler İşletim Sistemleri

Ağırlık 2
Açıklama Linux Gelişmesi ve Ana Linux dağıtımları.

Temel Bilgi Alanları:

  • Açık Kod Felsefesi
  • Dağıtımlar
  • Gömülü Sistemler

Kullanılan dosyalar, terimler ve araçların kısmi bir listesi:

  • Android
  • Debian
  • CentOS


1.2 Büyük Açık Kod Uygulamaları

Ağırlık 2
Açıklama Önemli uygulamalar ve kullanımlarını bilme.

Temel Bilgi Alanları:

  • Masaüstü Uygulamaları
  • Sunucu Uygulamaları
  • Mobil Uygulamalar
  • Geliştirme Dilleri
  • Paket yönetim araçları ve depolar

Kullanılan dosyalar, terimler ve araçların kısmi bir listesi:

  • OpenOffice.org, LibreOffice, Thunderbird, Firefox.
  • Blender, Gimp, Audacity, ImageMagick.
  • Apache, MySQL, PostgreSQL.
  • NFS, Samba, OpenLDAP, Postfix, DNS, DHCP.
  • C, Java, Perl, shell, Python, PHP.


1.3 Açık Kod Yazılımı ve Lisanlamayı Anlama

Ağırlık 1
Açıklama Açık Kod topluluklar ve İş için Açık Kaynak Kod Lisanslama.

Temel Bilgi Alanları:

  • Lisanslama
  • Free Software Foundation (FSF), Open Source Initiative (OSI).

Kullanılan dosyalar, terimler ve araçların kısmi bir listesi:

  • GPL, BSD, Creative Commons
  • Free Software, Open Software, FOSS, FLOSS
  • Açık Kaynak Kod iş modeli


Bilinmesi Faydalı olanlar:

  • Intellectual Property (IP): copyright, trademarks and patents.
  • Apache License, Mozilla License.

1.4 BİT yetenekleri ve Linux'de çalışma

Ağırlık 2
Açıklama Temel Bilgi ve İletişim Teknolojileri (BİT) yetenekleri ve Linux'de çalışma.

Temel Bilgi Alanları:

  • Masaüstü Yetenekleri
  • Akademik ortamlarda kullanılan Açık Kaynak Uygulamaları

Kullanılan dosyalar, terimler ve araçların kısmi bir listesi:

  • Tarayıcı kullanma, mahremiyet endişeleri, yapılandırma seçenekleri, internette arama ve içerikleri kaydetme
  • Bulut bilişim
  • Parola sorunları
  • Gizlilik konuları ve araçlar
  • Sunum ve projeler için yaygın açık kodlu uygulamaların kullanılması.



Başlık 2: Linux sistemlerde Yolunuzu Bulma (ağırlık: 8)

2.1 Komut satırı Temelleri

Ağırlık

2

Açıklama

Linux komut satırının temel kullanımı

Temel Bilgi Alanları:

  • Temel kabuk
  • Komutları düzenleme
  • Komut parametreleri ile çalışma
  • Değişkenler.
  • Globbing.
  • Alıntı yapma(quoting).

Kullanılan dosyalar, terimler ve araçların kısmi bir listesi:

  • echo.
  • history.
  • PATH env variable.
  • export.
  • which.

Bilinmesinde fayda olan konular:

  • Değiştirmeler(Substitutions).
  • ||, && ve ; kontrol operatörleri.


2.2 Yardım komutları ve man sayfalarının kullanılması

Ağırlık 2
Açıklama Çeşitli yardım sistemlerinin incelenmesi .

Temel Bilgi Alanları:

  • man
  • info

Kullanılan dosyalar, terimler ve araçların kısmi bir listesi:

  • man
  • info
  • man sayfaları
  • whatis
  • /usr/share/doc


'Bilinmesinde fayda olan konular

  • apropos, whatis, whereis.

2.3 Dizinleri kullanma ve Dosyaları Listeleme

Ağırlık 2
Açıklama Home ve sistem dizinlerini dolaşma, çeşitli yerlerdeki dosyaları listeleme.

Temel Bilgi Alanları:

  • dosyalar,dizinler
  • Gizli dosya ve dizinler
  • Home
  • Tam ve göreceli yollar

Kullanılan dosyalar, terimler ve araçların kısmi bir listesi:

  • yaygın ls parametreleri
  • rekürsif listeleme
  • cd .
  • . and ...
  • home ve ~.


2.4 Dosya oluşturma,Taşıma ve Silme

Ağırlık 2
Açıklama Home dizini altında dizin,dosya oluşturma, taşıma ve silme.

Temel Bilgi Alanları:

  • dosyalar, dizinler
  • büyük/küçük harf duyarlılığı
  • Temel globbing ve quoting.

Kullanılan dosyalar, terimler ve araçların kısmi bir listesi:

  • mv, cp, rm, touch
  • mkdir, rmdir

Başlık 3: Komut satırının Gücü (ağırlık: 10)

3.1 Komut satırından dosya arşivleme

Ağırlık 2
Açıklama Home dizinindeki dosyaları arşivleme.

Temel Bilgi Alanları:

  • dosyalar,dizinler
  • arşi,sıkıştırma

Kullanılan dosyalar, terimler ve araçların kısmi bir listesi:

  • tar.
  • Yaygın tar parametreleri.
  • gzip, bzip2.
  • zip, unzip.


Bilinmesinde Fayda olan konular:

  • Tüm arşivden sadece bir kaç dosyanın açılması

3.2 Dosyalarda arama ve süzme

Ağırlık 4
Açıklama Home dizinindeki dosyalarda arama ve süzme.

Temel Bilgi Alanları:

  • Komut satırında parametre aktarımı(pipes).
  • I/O yönlendirmesi
  • Kısmi POSIX Düzenli ifadeleri(Regular Expressions) (., [ ], *, ?).

Kullanılan dosyalar, terimler ve araçların kısmi bir listesi:

  • find.
  • grep.
  • less.
  • cat, head, tail.
  • sort.
  • cut.
  • wc.

Bilinmesinde Fayda olan konular:

  • Kismi Temel POSIX Düzenli ifadeler ([^ ], ^, $).
  • Kısmi Genişletilmiş POSIX Düzenli ifadeler (+, ( ), |).
  • xargs.

3.3 Komutları Scripte Çevirme

Ağırlık 4
Açıklama Tekrar eden komutları script'e çevirme

Temel Bilgi Alanları:

  • Temel dosya düzenleme
  • Temel kabuk programlama

Kullanılan dosyalar, terimler ve araçların kısmi bir listesi:

  • /bin/sh.
  • Değişkenler.
  • Parametreler.
  • for döngüsü.
  • echo.
  • Exit değerleri
  • Yaygın metin editörlerinin adı


Bilinmesinde Fayda olan konular:

  • pico, nano, vi kullanımı(sadece script oluşturmak için gerekli temeller)
  • Bash.
  • if, while, case ifadeleri.
  • read and test, and [ komutları.

Başlık 4: Linux İşletim Sistemi(Ağırlık: 8)

4.1 Bir İşletim Sistemi seçimi

Ağırlık 1
Açıklama Büyük Linux dağıtımları ve yaşam döngüleri hakkında bilgi sahibi olma.

Temel Bilgi Alanları:

  • Windows, Mac, Linux farkları

Kullanılan dosyalar, terimler ve araçların kısmi bir listesi:

  • Arayüz(GUI) ile komut satırı karşılaştırması, masaüstü yapılandırması
  • Bakım döngüleri, Beta ve Kararlı



4.2 Bilgisayar Donanımlarını Tanıma

Ağırlık 2
Açıklama Sunucu ve masaüstü kurmak için gerekli bileşenleri tanıma.

Temel Bilgi Alanları:

  • Donanım

Kullanılan dosyalar, terimler ve araçların kısmi bir listesi:

  • Hard disk, disk bölümleri, anakartlar, işlemciler, güç kaynakları, optik sürücüler, çevri birimleri
  • ekran türleri
  • sürücüler


4.3 Veriler nerde saklanır

Ağırlık 3
Açıklama Linux'de çeşitli bilgiler nerede saklanır.

Temel Bilgi Alanları:

  • Çekirdek
  • Prosesler
  • syslog, klog, dmesg.
  • /lib, /usr/lib, /etc, /var/log.

Kullanılan dosyalar, terimler ve araçların kısmi bir listesi:

  • programlar,kütüphaneer,paketler ve paket veritabanı, sistem yapılandırması
  • işlemciler, işlem tablosu, bellek adresleri, ssitem mesajları ve loglar
  • ps,top,free


4.4 Bilgisayarı ağa ekleme

Ağırlık 2
Açıklama Bilgisayarı yerel ağa ekleme.

Temel Bilgi Alanları:

  • internet, ağ, yönlendiriciler(routers)
  • Alan adı servisi

Kullanılan dosyalar, terimler ve araçların kısmi bir listesi:

  • route
  • resolve.conf
  • IPv4, IPv6
  • ifconfig
  • netstat
  • ping

Bilinmesinde Fayda olan Konular:

  • ssh.
  • dig.

Başlık 5: Güvenlik ve Dosyaları İzinleri (ağırlık: 7)

5.1 Temel Güvenlik ve Kullanıcı türlerini tanımlama

Ağırlık 2
Açıklama Linux'de farklı kullanıcı türleri.

Temel Bilgi Alanları:

  • Root ve imtiyazsız kullanıcılar
  • sistem kullanıcılaı

Kullanılan dosyalar, terimler ve araçların kısmi bir listesi:

  • /etc/passwd
  • id, who,w
  • sudo

Bilinmesinde Fayda olan Konular:

  • su.

5.2 Kullanıcı ve Grup Oluşturma

Ağırlık 2
Açıklama Linux'de kullanıcı ve grup ekleme

Temel Bilgi Alanları:

  • kullanıcı ve grup komutları
  • kullanıcı ID

Kullanılan dosyalar, terimler ve araçların kısmi bir listesi:

  • /etc/passwd, /etc/shadow, /etc/group.
  • id, last.
  • useradd, groupadd.
  • passwd.


Bilinmesinde Fayda olan Konular:

  • usermod, userdel.
  • groupmod, groupdel.

5.3 Dosya izinlerini ve haklarını tanımlama

Ağırlık 2
Açıklama Dosya izin ve sahipliğini anlama ve değiştirme.

Temel Bilgi Alanları:

  • Dosya izinleri ve sahipleri

Kullanılan dosyalar, terimler ve araçların kısmi bir listesi:

  • ls -l
  • chmod, chown

Bilinmesinde Fayda olan Konular:

  • chgrp.

5.4 Özel Dizin ve Dosyalar

Ağırlık 1
Açıklama Linux'de özel izinleri içeren özel dosyalar,dizinler.

Temel Bilgi Alanları:

  • Sistem dosyaları, kütüphaneler
  • Sembolik linkler

Kullanılan dosyalar, terimler ve araçların kısmi bir listesi:

  • /etc, /var.
  • /tmp, /var/tmp ve Sticky Bit.
  • ls -d.
  • ln -s.


Bilinmesinde Fayda olan Konular:

  • Hard links.
  • Setuid/Setgid.

Referans Materyalleri

Notlar ve Yorumlar

Yorum eklemekten çekinmeyin:

  1. mahremiyet konuları?
Retrieved from "https://wiki.lpi.org/w/index.php?title=LinuxEssentials(TR)&oldid=2279"